Przewiń do treści
11/10/2021 Robert Gniezdzia

Przestępstwo przywłaszczenia

Przestępstwo przywłaszczenia często mylone jest często z kradzieżą lub oszustwem. Wynika to z wielu podobieństw, które z punktu widzenia poszkodowane mogą zacierać dość istotne różnice pomiędzy poszczególnymi typami przestępstw.

Na czym polega przestępstwo przywłaszczenia?

Definicje przywłaszczenia znajdziemy w art. 284 kodeksu karnego, który mówi, że:

§  1. Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§  2. Kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§  3. W wypadku mniejszej wagi lub przywłaszczenia rzeczy znalezionej, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§  4. Jeżeli przywłaszczenie nastąpiło na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Zasadnicza różnica pomiędzy przywłaszczeniem a kradzieżą wynika z tego, że sprawca przestępstwa przywłaszczenia znalazł się w posiadaniu rzeczy w sposób legalny ale chce, w zamiarze bezpośrednim, a więc w pełni świadomie, zatrzymać tą rzecz tak jakby był jej właścicielem. W związku z tym przywłaszczenie tym różni się od kradzieży, że w przypadku kradzieży niezbędne do uznania że doszło do przestępstwa kradzieży jest dokonanie zaboru rzeczy lub mienia ruchomego.

Jak czytamy w postanowieniu Sądu Najwyższego z 24 września 2020r. IV KK 201/20 przepis art. 284 § 1 k.k. nie chroni posiadania, ponieważ warunkiem odpowiedzialności za przywłaszczenie jest to, że w chwili czynu rzecz znajduje się – jak przyjmuje się powszechnie w doktrynie i orzecznictwie – w niebezprawnym posiadaniu sprawcy, a tym samym nie występuje tu element zaboru, który relewantny jest dla przestępstwa kradzieży.

Dopuścić się przestępstwa przywłaszczenie możne jedynie wtedy kiedy zatrzymaniu cudzej rzeczy towarzyszy zamiar sprawcy do zatrzymania jej na własność.

Przedmiotem przywłaszczenia mogą być rzeczy ruchome w tym oczywiście pieniądze albo prawa majątkowe w tym prawo do własność nieruchomości albo roszczenia pieniężne. Sprawdza musi działać umyślnie, wiedzieć, że rzecz lub prawo do niego nie należy a mimo to chce on zatrzymać rzecz i władać nią jak właściciel.

Przywłaszczenie tym różni się z kolei od przestępstwa oszustwa, że w oszust uzyskuje rzecz za pomocą oszukańczych zabiegów, zaś sprawca przywłaszczenia wchodzi w posiadanie rzeczy na podstawie tytułu prawnego.

Trzeba także wskazać, że paragraf 2 art. 284 kk wskazuje na kwalifikowany typ przestępstwa przywłaszczenia jakim jest sprzeniewierzenie. Ten tym kwalifikowany opiera się do co zasady na dalej idącym lub głębszym stosunku zaufania a jego dobrym przykładem może być wykorzystanie przez pracownika lub kierownictwo pieniędzy spółki lub przedsiębiorstwa na własne potrzeby.

Przestępstwo przewłaszczenia wyróżnia się jeszcze dwoma istotnymi cechami. Pierwsza z nich wynika z tego, że przestępstwo to należy do czynów tzw przepołowionych, co powoduje, że w przypadku przywłaszczenie mienia, którego wartość nie przekracza 500 zł to zgodnie z art. 119 § 1 kodeksu wykroczeń należy to zachowanie sprawczy traktować jak wykroczenie, zagrożone karą areszt, ograniczenia wolności lub grzywny orzekanych na podstawie kodeksu wykroczeń. Jeśli jednak sprawdza dopuszcza się przywłaszczenia lub sprzeniewierzenia mienia o wyższej wartości wówczas, zgodnie z art. 284 k.k. podlega karze wolności do lat 3 a, w przypadku sprzeniewierzenia opisanego w art. 284 § 2 kk podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Druga istotna cecha przestępstwa przywłaszczenie sprowadza się do niekaralności czynu jeśli sprawca dobrowolnie zwrócił rzecz. Wówczas sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.


Dodaj komentarz

Powiązane wpisy

13/10/2021 Robert Gniezdzia

31 października 2021 kolejne zmiany w przepisach #AML

Nowelizacja przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu Za kilkanaście dni, bowiem już 31 października, wchodzi istotna, kolejna cześć zmian wprowadzonych do przepisów ustawy z dnia 1 marca 2018r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Zmiany, dla przypomnienia, wynikają z nowelizacji jaka nastąpiła ustawą z dnia 30 marca 2021r. o zmianie ustawy z… Czytaj dalej

11/10/2021 Mariusz Palian

Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. w organizacji nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym

Tuż przed wakacjami sejm uchwalił ustawę nowelizującą system ubezpieczeń społecznych. Nowelizacja ma wchodzić w życie stopniowo aż do 1 stycznia 2023 roku, ale część przepisów obowiązuje już od 18 września 2021 roku. Wśród zmian, które już weszły w życie są m.in. przepisy określające moment powstania obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym dla wspólników spółek osobowych oraz jednoosobowych… Czytaj dalej

10/10/2021 Robert Gniezdzia

Blokada rachunków bankowego GIIF

Podejrzaną transakcję można zablokować Współcześnie znaczna część obrotu środkami finansowymi dokonuje się bezgotówkowo, co z kolei stanowi bardzo wygodne rozwiązanie dla wszystkich uczestników rynku. Jednak z drugiej strony tego rodzaju rozwiązania zdecydowania ułatwiają kontrolę właściwie wszelkich transakcji. Tymczasem różnorodne organy państwowe posiadają uprawnienia pozwalające zarówno na kontrole przepływów finansowych, jak i na ewentualne wstrzymanie transakcji,… Czytaj dalej