Przewiń do treści
25/05/2021 Robert Gniezdzia

Właściwy czas z punktu widzenia zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości

Komentarz do wyroku NSA III FSK 3105/2021 z 21 kwietnia 2021

Pełnienie funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej wiąże się z ryzykiem obejmującym majątkową odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Odpowiedzialność ta ma miejsce wówczas kiedy egzekucja z majątku spółki okazała się nieskuteczna. Postępowań, w których zapadają decyzje orzekające o solidarnej odpowiedzialności menedżerów za zaległości podatkowe spółek, jest coraz więcej.

Podstawą odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki jest art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, którego konstrukcja powoduje, że to na członku zarządu spoczywa ciężar wykazania istnienia określonych przesłanek negatywnych w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Organ podatkowy winien jedynie wykazać, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części nieskuteczna.

Jedną z tzw. przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, na których istnienie może powołać się członek zarządu chcący uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Podobna przesłanka egzoneracyjna występuje zresztą także na gruncie kodeksu spółek handlowych.

Sposób weryfikacji tego czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie ustawodawca oparł na przepisach prawa upadłościowego, które to przepisy wskazują zarówno jaki jest termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w jakich okolicznościach członek zarządu powinien taki wniosek zgłosić. Przepisy Ordynacji podatkowej nie pozostawiają menedżerom żadnego pola manewru w tym względzie odwołując się do zasad wskazanych w prawie upadłościowym. Należy przypomnieć, że do 2016r. art. 21 ust 1 Prawa upadłościowego zakreślał czternastodniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Od 1 stycznia 2016r. członkowie zarządu mają 30 dni na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem NSA właściwy czas, w którym członek zarządu zobowiązany jest zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości wynika bezpośrednio i wprost z przepisów upadłościowych i jeśli wniosku takiego zarząd lub któryś z jego członków nie zgłosił  uznać należy, że przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej nie została spełniona i menedżer może odpowiadać za zaległości podatkowe.

Praktyka obrotu gospodarczego wskazuje, że wielu menedżerów pomimo wystąpienia podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie składa takiego wniosku licząc chociażby na rychłą poprawę wyników finansowych. Podkreślić przy tym trzeba, że rolą i obowiązkiem członka zarządu jest ocena sytuacji spółki pod kątem konieczności zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości i złożenie takiego wniosku jeśli występują ku temu podstawy. To sąd właściwy w sprawach upadłości winien będzie ocenić czy zaistniały przesłanki do ogłoszenia spółki. Funkcja członka zarządu obejmuje także odpowiedzialność za skutki działań podejmowanych przez spółkę. Menedżerowie muszą więc wykazywać się rozwagą i podejmować decyzje w spółce także pamiętając o tym, że sami mogą odpowiadać całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki.


Dodaj komentarz