Prawo karne gospodarcze
Wyłudzenie dotacji unijnej
Nawet drobne błędy lub niedociągnięcia podczas starania się o dotację unijną mogą prowadzić do podejrzeń o próbę wyłudzenia dotacji unijnej. Organy ścigania nie zawsze dostrzegają, że istnieje znacząca różnica między błędami wynikającymi z interpretacji warunków dotacji unijnej czy też zwykłej omyłki, a celowymi działaniami mającymi na celu wyłudzenie środków finansowych z dotacji. Jeżeli starając się o dofinansowanie z funduszy unijnych nie uniknąłeś błędów, a teraz Prokurator niezasadnie twierdzi, że usiłowałeś wyłudzić dotację, to musisz wiedzieć, że masz prawo do skutecznej obrony.
Przestępstwo oszustwa dotacyjnego z art. 297 § 1 k.k.
Zgodnie z przepisem art. 297 § 1 k.k. kto w celu uzyskania dotacji przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne pisemne oświadczenie mające znaczenie dla przyznania dotacji popełnia przestępstwo.
Czyn zabroniony z art. 297 § 1 k.k. ma charakter formalny. W konsekwencji dla jego popełnienia nie jest konieczne wystąpienie skutku w postaci szkody majątkowej podmiotu udzielającego dotacji. Oznacza to, że zarzut popełnienia przestępstwa oszustwa dotacyjnego nie jest uzależniony od tego, czy doszło ostatecznie do przyznania dotacji.
[Wyłudzenie kredytu] - Art. 297 § 1 k.k. - Kodeks karny
"Kto, w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego, od banku lub jednostki organizacyjnej prowadzącej podobną działalność gospodarczą na podstawie ustawy albo od organu lub instytucji dysponujących środkami publicznymi - kredytu, pożyczki pieniężnej, poręczenia, gwarancji, akredytywy, dotacji, subwencji, potwierdzenia przez bank zobowiązania wynikającego z poręczenia lub z gwarancji lub podobnego świadczenia pieniężnego na określony cel gospodarczy, instrumentu płatniczego lub zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelny dokument albo nierzetelne, pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego wsparcia finansowego, instrumentu płatniczego lub zamówienia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5."
Istotność przekazywanych oświadczeń oraz dokumentów a odpowiedzialność za przestępstwo z art. 297 § 1 k.k.
Czyn zabroniony z art. 297 § 1 k.k. zawiera znamię „istotności przekazywanych oświadczeń oraz dokumentów” w celu uzyskania dofinansowania. Przedłożenie pisemnego nierzetelnego oświadczenia albo podrobionego, przerobionego, poświadczającego nieprawdę lub nierzetelnego dokumentu wypełnia zatem znamiona strony przedmiotowej czynu zabronionego z art. 297 § 1 k.k. wyłącznie w przypadku, gdy dotyczy ono okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania dotacji.
Czy jest możliwe nieumyślne wyłudzenie dotacji?
Przy ustaleniu czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. trzeba mieć na uwadze, że wyłudzenie dotacji jest przestępstwem umyślnym o charakterze kierunkowym (por. wyrok SN z dnia 30 sierpnia 2000 r., V KKN 267/00, OSNKW 2000, nr 9−10, poz. 85). Aby zatem zasadnie mówić o odpowiedzialności karnej sprawca musi wiedzieć, że przedkłada fałszywe lub poświadczające nieprawdę dokumenty, lub składa nierzetelne pisemne oświadczenie w celu uzyskania świadczenia. Takie ujęcie jest zgodne z istotą oszukańczych zabiegów i pozostawia bezkarnym sprawcę, który nie wiedział, że zawarte w przedłożonej przez niego dokumentacji lub oświadczeniu dane są nierzetelne.
Co grozi za wyłudzenie dotacji unijnej?
Za popełnienie przestępstwa określonego w przepisie art. 297 k.k. grozi kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Wyłudzenie dotacji unijnej a przestępstwo oszustwa
Zazwyczaj oskarżonym o wyłudzenie dotacji unijnych stawiany jest dodatkowo zarzut oszustwa z art. 286 § 1 k.k. Co istotne, zastosowanie kumulatywnej kwalifikacji prawnej opartej o przepis art. 286 § 1 k.k. jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy już w chwili składania wniosku o dofinansowanie sprawca miał zamiar wykorzystać dotację w sposób niezgodny z przeznaczeniem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 06.10.2015 r., II AKa 212/15, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23.08.2013 r., II AKa 262/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14.12.2012 r., II AKa 324/12, KZS 2013/5, poz. 59; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 24.03.2011 r., II AKa 49/11). Brak możliwości ustalenia istnienia z góry powziętego zamiaru w tym zakresie oznacza zarazem brak możliwości kwalifikacji czynu z przepisu art. 286 § 1 k.k.
[Oszustwo] - Art. 286 § 1 k.k. - Kodeks karny
"Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8."
WWW.LEGAL500.COM
LEGAL500 - 2020
Dlaczego warto współpracować z nami w sprawach karnych dotyczących wyłudzenia dotacji unijnych?
Postępowanie dotyczące przestępstwa z art. 297 k.k. generuje wiele swoistych dla tego rodzaju spraw dylematów, takich jak np. kwestia ustalenia istotności dokumentu lub oświadczenia przedkładanego wraz z wnioskiem o dotację czy też badanie umyślności sprawcy przestępstwa z art. 297 k.k.
Kancelaria Chmielniak Adwokaci posiada bogate doświadczenie w sprawach o przestępstwo wyłudzenia dotacyjnego. Nabyte doświadczenie pozwala nam na wdrażanie dostosowanych do danych spraw schematów obrony.
Jak przebiega współpraca z kancelarią Chmielniak Adwokaci w sprawach karnych związanych z wyłudzaniem dotacji unijnych?
Kancelaria zapewni profesjonalne wsparcie przez całe postępowanie karne, aż do wydania wyroku. Specjaliści z kancelarii Chmielniak Adwokaci podejmą się wszelkich niezbędnych czynności procesowych i dowodowych mających na celu obronę Twoich interesów w tego rodzaju postępowaniach.
Najczęściej zadawane pytania o wyłudzenia dotacji unijnej
Czy wyłudzenie dotacji unijnych jest uważane za przestępstwo gospodarcze?
Tak. Wyłudzenie dotacji unijnych jest przestępstwem gospodarczym uregulowanym w art. 297 k.k. To przestępstwo gospodarcze znajduje się w rozdziale dotyczącym przestępstw gospodarczych i interesów majątkowych w obrocie cywilnoprawnym. Polega ono m.in. na przedkładaniu fałszywych, przerobionych lub nierzetelnych dokumentów albo oświadczeń, aby uzyskać środki publiczne – w tym dotacje unijne.
Czy istnieje skuteczny sposób na obronę przed zarzutami wyłudzenia dotacji?
Tak, ale strategia obrony zawsze zależy od konkretnej sprawy. W praktyce obrona może polegać przede wszystkim na kwestionowaniu zamiaru poprzez wykazywanie, że brak było świadomości nieprawidłowości w dokumentach, czyli tak zwanego zamiaru bezpośredniego lub kierunkowego. Równie istotne jest podważanie nierzetelności samych dokumentów, na przykład poprzez dowodzenie, że rozbieżności mają charakter wyłącznie techniczny lub wynikają z błędów podmiotu zewnętrznego, takiego jak biuro rachunkowe czy doradca. Kolejnym filarem może być wykazywanie prawidłowej realizacji projektu przy wykorzystaniu dokumentacji księgowej, sprawozdawczości oraz korespondencji z instytucją udzielającą dotacji. Warto także rozważyć wykorzystanie konkretnych instytucji prawa karnego, gdzie dobrowolne naprawienie szkody, zwrot środków czy współpraca przy wyjaśnianiu sprawy mogą realnie wpłynąć na wymiar kary, a w określonych sytuacjach nawet umożliwić odstąpienie od jej wymierzenia. Niezależnie od przyjętej drogi, kluczowe jest jak najwcześniejsze zgłoszenie się do obrońcy, zanim zostaną złożone jakiekolwiek wyjaśnienia bez uprzedniej, wnikliwej analizy dokumentów.
Czy istnieje różnica w karach za wyłudzenie dotacji unijnych i dotacji krajowych?
Co do zasady nie, ponieważ przepis art. 297 § 1 k.k. obejmuje każdą dotację ze środków publicznych bez względu na to, czy ich źródłem są fundusze unijne, czy krajowe. W obu przypadkach kara przewidziana w Kodeksie karnym pozostaje taka sama i wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Pewne różnice mogą się jednak pojawić na poziomie samego postępowania, co wynika z zaangażowania innych instytucji kontrolnych, takich jak PARP, NCBR, ARiMR, urzędy marszałkowskie czy poszczególne instytucje pośredniczące w realizacji programów unijnych. Odmiennie może kształtować się także zakres obowiązków dotyczących zwrotu środków, naliczania odsetek czy specyficznych sankcji administracyjnych, które są przewidziane bezpośrednio w umowach oraz przepisach regulujących dany program pomocowy.
